BabyKinderVoeding MilkBreak EverGreen FruitKick Continue
 

IJzer

Onderwerpen:

1. Wat is ijzer?
2. Waarvoor heb je ijzer nodig?
3. Wie hebben kans op een tekort aan ijzer?
4. Hoeveel ijzer heb je per dag nodig?
5. Hoe merk je dat je een tekort aan ijzer hebt?
6. Welke producten zijn rijk aan ijzer?
7. Is een teveel aan ijzer schadelijk?
8. Waarom voegt Liga ijzer aan zijn producten toe?
9. Hoeveel ijzer wordt aan LIGA Babykinderbiscuits toegevoegd?
10. Hoeveel ijzer wordt aan MilkBreak EverGreen en FruitKick toegevoegd?
11. Hoeveel ijzer levert een belegde boterham t.o.v. MilkBreak, EverGreen en FruitKick?

1. Wat is ijzer?

IJzer is een voedingsstof die je lichaam nodig heeft om zich goed te ontwikkelen en goed te functioneren. Het behoort tot de essentiële voedingsstoffen. Dat wil zeggen dat je lichaam ijzer wel nodig heeft, maar het niet zelf kan maken. Daarom moet je er zelf voor zorgen dat je voldoende ijzer met je voeding binnenkrijgt.

2. Waarvoor heb je ijzer nodig?

Je lichaam heeft ijzer nodig als bouwstof voor rode bloedlichaampjes in het bloed. Het bloed zorgt ervoor dat er zuurstof naar alle cellen in het hele lichaam wordt gebracht. De cellen hebben zuurstof nodig om de brandstoffen uit het voedsel om te zetten in energie. Deze energie heeft je lichaam nodig om te kunnen werken, spelen, sporten, denken, enz. IJzer is ook belangrijk bij de groei en bevordert de opbouw van een goede weerstand tegen infecties.

3. Wie hebben kans op een tekort aan ijzer?

Een aantal groepen mensen hebben een verhoogde kans op een ijzertekort. Dit zijn de groepen die extra ijzer nodig hebben, bijvoorbeeld door sterke groei, bloedverlies of zwangerschap. Kinderen hebben in verhouding veel ijzer nodig omdat zij groeien.Het gaat hier vooral om zuigelingen, peuters en kleuters. Maar ook tieners in de groei, vooral meisjes die snel groeien en al menstrueren, hebben veel ijzer nodig. De laatste groep mensen met een verhoogde kans op een ijzertekort wordt gevormd door vrouwen in het algemeen en zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven in het bijzonder.

Baby's ouder dan 6 maanden en jonge kinderen zijn het gevoeligst voor een ijzertekort. Bij peuters en kleuters is de kans op een ijzertekort groot als het kind (te) weinig vlees en vis eet en te weinig vitamine C. Bovendien hebben kinderen in deze leeftijdsgroep veel infecties, waardoor hun lichaam het ijzer uit de voeding niet goed kan opnemen. Zolang kinderen in de groei zijn, hebben zij een verhoogde kans op een ijzertekort. Zeker wanneer zij in de puberteit komen en in zeer korte tijd snel groeien. Meisjes in de puberteit lopen extra risico op een ijzertekort, omdat zij niet alleen snel groeien, maar ook gaan menstrueren. Vrouwen in de vruchtbare leeftijd vormen ook een groep met een verhoogde kans op een ijzertekort. Dat komt door het bloedverlies tijdens de menstruatie, waardoor hun ijzervoorraad kleiner wordt en bij veel vrouwen zelfs bijna op is. Bij zwangere vrouwen kan gemakkelijk een tekort aan ijzer ontstaan, omdat er extra ijzer nodig is om bloed te kunnen aanmaken voor hun snelgroeiende baby en de placenta. Wanneer het lichaam extra actief is, zoals tijdens het sporten, worden de rode bloedlichaampjes versneld afgebroken. Bovendien verliest het lichaam meer ijzer dan normaal, onder andere doordat er meer getranspireerd wordt. Hierdoor kan bij extreme inspanning een ijzertekort ontstaan.

4. Hoeveel ijzer heb je per dag nodig?

Zoals gezegd, zijn er bepaalde groepen van de bevolking waarbij de kans op een ijzertekort groter is dan bij andere groepen. In onderstaande tabel staat in de middelste kolom weergegeven hoeveel ijzer de verschillende groepen per dag binnenkrijgen. Ter vergelijking staat in de rechterkolom de hoeveelheid ijzer die we iedere dag met de voeding binnen zouden móéten krijgen: de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid, ofwel de ADH.

Inname van ijzer in vergelijking met de ADH voor verschillende groepen

Groep Inname van ijzer mg/dag ADH van ijzer mg/dag
Jongens 1-4 jaar 6,1 7
Meisjes 1-4 jaar 5,8 7
Jongens 4-7 jaar 7 7
Meisjes 4-7 jaar 6,6 7
Jongens 7-10 jaar 8,4 8
Meisjes 7-10 jaar 7,8 8
Jongens 10-13 jaar 9,9 10
Meisjes 10-13 jaar 9,1 11
Jongens 13-16 jaar 10,9 15
Meisjes 13-16 jaar 9 12
Jongens 16-19 jaar 11,5 15
Meisjes 16-19 jaar 9,9 14
Mannen 19-22 jaar 12,2 11
Vrouwen 19-22 jaar 9,5 16
Mannen 22-50 jaar 13 9
Vrouwen 22-50 jaar 10,7 15
Mannen 50-65 jaar 12,9 9
Vrouwen 50-65 jaar 10,7 8

De rode cijfers geven aan dat deze groep minder ijzer met de voeding inneemt dan wordt aanbevolen. (Bron: Zo eet Nederland 1998)

In 2003 is er een Voedselconsumptiepeiling verricht bij de leeftijdsgroep 19 tot 30 jaar ofwel jong volwassenen. De resultaten hiervan zijn:

Mannen 19 - 30 jaar: 12,2 mg ijzer/ dag Vrouwen 19 - 30 jaar: 9,4 mg ijzer/dag

5. Hoe merk je dat je een tekort aan ijzer hebt?

De meest voorkomende symptomen van een ijzertekort zijn:
- vermoeidheid;
- hoofdpijn;
- bleekheid;
- duizeligheid.

Andere verschijnselen kunnen zijn:
- prikkelbaarheid;
- nervositeit;
- hartkloppingen;
- kortademigheid;
- rusteloosheid;
- gebrek aan eetlust;
- kouwelijkheid.

Wanneer je een tekort aan ijzer hebt, ofwel bloedarmoede, zit je niet lekker in je vel. Je voelt je lusteloos, je hebt nergens zin in en je hebt geen energie om de dingen te doen die je zou willen of moeten doen. Om vast te stellen of je echt een ijzertekort, ofwel bloedarmoede hebt, moet je bloed gecontroleerd worden. Als er sprake is van bloedarmoede (of anemie) worden er te weinig rode bloedlichaampjes aangemaakt en is er een gebrek aan zuurstof in de weefsels. De huisarts zal in dit geval ijzertabletten ofwel staaltabletten voorschrijven.

6. Welke producten zijn rijk aan ijzer?

Een tekort aan ijzer kun je voorkomen door producten te gebruiken die rijk zijn aan ijzer. Met een gevarieerde voeding gebruik je voldoende van deze producten. Voedingsmiddelen in de Nederlandse voeding die veel ijzer bevatten zijn: vlees en vleeswaren, lever, ei, peulvruchten, appelstroop, gedroogd fruit, noten, volkoren brood en volkoren graanproducten, aardappelen en (groene) groenten. Daarnaast zijn er nog ijzerverrijkte producten zoals EverGreen, Milkbreak, FruitKick en Roosvicee Ferro. Ook wordt aangeraden bij elke maaltijd een product te eten dat veel vitamine C bevat, omdat vitamine C de opname van ijzer, uit plantaardige producten, in de darmen bevordert. Rijk aan Vitamine C zijn groente, fruit, vruchtensappen op basis van citrusfruit, en sappen waaraan extra vitamine C is toegevoegd.

7. Is een teveel aan ijzer schadelijk?

Een teveel aan ijzer kan verstopping ofwel obstipatie veroorzaken. Ook kan de ontlasting door het gebruik van ijzertabletten die bij bloedarmoede vaak worden voorgeschreven donkerder van kleur worden.

8. Waarom voegt LIGA ijzer aan zijn producten toe?

Omdat er binnen de Nederlandse bevolking veel groepen zijn die kans hebben op een ijzertekort, voegt LIGA aan al zijn producten extra ijzer toe.

9. Hoeveel ijzer wordt aan LIGA Babykinderbiscuits toegevoegd?

Het gehalte ijzer dat aan LIGA Eerste Stap (vanaf 4 maanden) en aan LIGA Tweede Stap (vanaf 6 maanden) wordt toegevoegd, is 2,1 mg per 100 gram, evenveel als in bruin brood zit. LIGA Derde Stap Meergranen en LIGA Derde Stap Calcium zijn geschikt voor kinderen vanaf 1 jaar. Omdat een kind meer behoefte aan ijzer krijgt als het ouder wordt, wordt aan deze biscuits meer ijzer toegevoegd. Het ijzergehalte in deze twee LIGA Babykinderbiscuits is 7,0 mg ijzer per 100 gram.

Het gehalte aan ijzer in brood en LIGA-babykinderbiscuits

Product IJzergehalte per 100 g (in mg) IJzergehalte per stuk (in mg)
LIGA Eerste Stap 2,1
1 biscuit Eerste Stap (14,6 g) 0,3
LIGA Tweede Stap 2,1
1 biscuit Tweede Stap (14,6 g) 0,3
LIGA Derde Stap Meergranen 7
1 biscuit Derde Stap (14,5 g) 1
LIGA Derde Stap Calcium 7
1 zakje 25 gram 1,8
Bruinbrood 1,7
1 snee bruinbrood 0,6
Volkoren brood 2,2
1 snee volkoren brood 0,8

IJzer wordt uitgedrukt in mg.

10. Hoeveel ijzer wordt aan MilkBreak, EverGreen en FruitKick toegevoegd?

LIGA heeft diverse verantwoorde tussendoortjes die geschikt zijn voor kinderen, tieners en volwassenen, namelijk MilkBreak, EverGreen en Fruitkick. Aan al deze verantwoorde tussendoortjes wordt 7,0 mg ijzer toegevoegd. Afhankelijk van het soort product, de leeftijd en het geslacht van de consument, levert één LIGA-tussendoortje 8 tot 33% van de dagelijks aanbevolen hoeveelheid ijzer. In onderstaande tabel staat per 100 g en per stuk aangegeven hoeveel ijzer de verschillende producten leveren.

Het gehalte aan ijzer in een belegde boterham versus Milkbreak, EverGreen en FruitKick.

Product IJzergehalte per 100 g (in mg) IJzergehalte per stuk (in mg)
LIGA YoBreak 7 1,4
LIGA MilkBreak Melk 7
1 biscuit MilkBreak (20 g) 1,4
LIGA EverGreen Appel 7
1 biscuit EverGreen Appel (21 g) 1,5
LIGA FruitKick Bosvruchten 7
1 biscuit FruitKick (30 g) 2,3
Bruinbrood 1,5
1 snee bruinbrood 0,9
Volkoren brood 2,2
1 snee volkoren brood 0,8