Wat zijn mineralen en spoorelementen?

Mineralen zijn stoffen die er net als vitamines voor zorgen dat alles goed verloopt in het lichaam. Ze zijn onmisbare bouwstoffen voor ons skelet, voor groei en vervanging van allerlei weefsel en zijn bouwstenen van bijvoorbeeld rode bloedkleurstof, enzymen en hormonen. Verder zorgen zij dragen ze bij aan een goede vochthuishouding in ons lichaam. Tot de mineralen worden gerekend natrium (Na), kalium (K), calcium (Ca), magnesium (Mg), chloor (Cl) en fosfor (P). Voorbeelden van mineralen die ook bouwstof zijn: calcium als bouwstof voor de botten en ijzer als bouwstof voor het bloed. Spoorelementen kun je vergelijken met mineralen maar ons lichaam heeft hiervan slechts enkele micro-, tot milligrammen nodig. De grens tussen mineralen en spoorelementen is niet scherp. Ijzer waarvan ca. 12 mg per dag nodig is, wordt de ene keer tot de mineralen en de andere keer tot de spoorelementen gerekend. Spoorelementen zijn bijvoorbeeld ijzer, jodium, koper, zink, mangaan e.d.

Onderwerpen:

1. Welke voedingsmiddelen zijn rijk aan bepaalde mineralen?
- calcium, natrium/zout, kalium, ijzer, fluoride, jodium
2. Wat is de functie van deze mineralen?
3. Wat zijn de verschijnselen bij een tekort aan mineralen?

Klik hier voor uitgebreide informatie over:

1. Calcium
2. IJzer

Overzicht mineralen

In onderstaande tabel wordt weergegeven welke voedingsmiddelen rijk zijn aan deze mineralen, wat de functie is van de verschillende mineralen en welke verschijnselen er optreden bij een tekort eraan.

Mineraal	Welke producten zijn hier rijk aan?	Wat doet het in ons lichaam?	Welke verschijnselen bij een tekort?
Calcium (=kalk)	Melk en melkproducten (zoals yoghurt, vla, kwark en kaas), noten (met name amandelen en hazelnoten), groenten, peulvruchten, calciumverrijkte dranken en biscuits (MilkBreak)	Calcium is nodig voor de opbouw van een stevig skelet en een sterk gebit. Voor het goed vastleggen van kalk in botten is vitamine D nodig. Calcium bevordert prikkeloverdracht van de zenuwen naar de spieren en is betrokken bij de bloedstolling.	Botafwijkingen zoals osteoporose (botontkalking).
Natrium	Keukenzout, alle producten waar zout in verwerkt is (vleeswaar, kaas, brood, zoutjes, kant-en klaargerechten)	Natrium zorgt samen met kalium voor de vochtbalans in ons lichaam. Natrium en kalium zorgen voor de geleiding van zenuwprikkels en het samentrekken van spieren.	Daling bloeddruk, duizelig, suf en verward worden.Een tekort komt nauwelijks voor, er wordt eerder te veel natrium gebruikt.
Kalium	Aardappelen, groenten, peulvruchten, noten, fruit, koffie, natriumarme dieetproducten	Zie natrium. Handhaving vochtbalans, geleiding zenuwprikkels, samentrekking spieren.	Spierslapte en hartritmestoornissen. Een tekort komt nauwelijks voor. Er wordt eerder te veel kalium gebruikt.
IJzer	Vlees, vleeswaren, eieren, groene groenten, brood, volkoren graanproducten, ijzerverrijkte EverGreen, FruitKick, MilkBreak, Roosvicee Ferro	IJzer is nodig voor de opbouw van rode bloedlichaampjes in het bloed.	Bloedarmoede (moeheid, gebrek aan eetlust, spierkramp), Verminderde weerstand.
Fluoride	Zeevis, thee, schaal- en schelpdieren, fluoridetabletjes, fluoridetandpasta	Fluoride is nodig voor de opbouw van botten en tandglazuur. Fluoride maakt het glazuur van de tanden hard waardoor het bestand is tegen een zuurstoten en het beschermt tegen gaatjes.	Weinig weerstand van het gebit tegen cari�s. Zwakke botten; mogelijke risicofactor osteoporose.
Jodium	Zeevis, brood, jozo-zout, melkproducten, schaal- en schelpdieren, LU Maaltijdcrackers en in mindere mate graanproducten, groente, fruit	Jodium is nodig voor de vorming van schildklierhormoon en voor een gezonde groei en ontwikkeling van lichaam en hersenen.	Struma ofwel krop: stofwisseling gaat langzamer, men wordt trager en dikker.