• Evenwichtige voeding
   
• Tussendoortjes
   
• Voedingsstoffen
   
• GDA's
   

 

VOEDINGSSTOFFEN

Op deze pagina is een kort algemeen overzicht gegeven van de belangrijkste voedingsstoffen in de voeding. Op de website van het Voedingscentrum is uitgebreide informatie en advies voor inname over deze en andere voedingsstoffen te vinden.

Er bestaan macro- en micronutriënten in onze voeding. In de eerste groep vallen koolhydraten, eiwitten, vetten en voedingsvezels. Vitaminen en mineralen zijn micronutriënten, deze zijn in kleinere hoeveelheden in de voeding aanwezig, maar hebben wel een belangrijke rol voor het normaal functioneren van het lichaam.

Koolhydraten

De grootste leveranciers van koolhydraten zijn brood, aardappelen, rijst, pasta en peulvruchten. Er bestaan verteerbare en onverteerbare koolhydraten. Verteerbare koolhydraten zijn bijvoorbeeld zetmeel en suikers en onverteerbare koolhydraten zijn voedingsvezels. Bij een goed voedingspatroon komt het grootste gedeelte van de energie, rond de 55%, uit koolhydraten.

Vetten

Vetten leveren meer energie dan koolhydraten of eiwitten, 9kcal per gram. Vandaar dat de inname niet te hoog mag zijn. Vetten leveren echter ook essentiële vetzuren en zijn ook belangrijk als drager van vitamine A, D en E. Vet moet dus zeker niet volledig uit de voeding verbannen worden. Er zijn verschillende soorten vetten, de belangrijkste zijn verzadigde en onverzadigde vetten. Onverzadigde vetten hebben de voorkeur. Een gezonde voeding levert 20% tot 40% van de energie in de vorm van vetten. Voor verzadigd vet geldt het advies dat dit minder dan 10% van de energie zou moeten leveren.

Eiwitten

Net als koolhydraten leveren eiwitten energie, namelijk 4kcal per gram. Daarnaast zijn het de bouwstenen voor het lichaam. Eiwitten kunnen van dierlijke oorsprong komen, bijvoorbeeld van vlees, vis, zuivel en eieren. Daarnaast bestaan er plantaardige eiwitten, bijvoorbeeld in brood en andere graanproducten, peulvruchten en noten.

Voedingsvezels

Er zijn verschillende soorten voedingsvezels, die gemiddeld 2kcal per gram aan energie leveren. Vezels kunnen fermenteerbaar zijn, in dat geval breken de bacteriën in de dikke darm de vezels af en kunnen ze alsnog geabsorbeerd worden. Niet fermenteerbare vezels worden niet afgebroken en verlaten onveranderd het lichaam. Voedingsvezels zitten vooral in volkoren graanproducten, groenten en fruit. In Nederland is de geadviseerde hoeveelheid vezels 30 tot 40 gram per dag.

Vitaminen en Mineralen

Deze micronutriënten komen in veel kleinere hoeveelheden in de voeding voor dan de hierboven beschreven voedingsstoffen. Ze leveren geen energie, maar zijn essentieel voor het normaal functioneren van het lichaam. Vitaminen kunnen oplosbaar zijn in water, zoals de B vitaminen en vitamine C, of in vet, zoals vitamine A, D en E. Een aantal bekende mineralen zijn calcium, ijzer, magnesium en natrium (onderdeel van zout). Vitaminen en mineralen komen in allerlei voedingsmiddelen voor en in verschillende hoeveelheden. Een gevarieerd voedingspatroon levert over het algemeen voldoende van alle vitaminen en mineralen. In sommige situaties, bijvoorbeeld tijdens de zwangerschap, en voor sommige groepen, zoals jonge kinderen en ouderen, zijn wel aangepaste adviezen opgesteld.