Continue Cholesterol Beheersend

Cholesterol is een vetachtige stof in het bloed en lichaamscellen. Het is een noodzakelijk onderdeel van celmembranen, hormonen en gal. Daarnaast is het de bouwstof voor het zenuwstelsel. Een erg belangrijke stof dus voor het goed functioneren van het lichaam. Een te hoog cholesterolgehalte in het bloed draagt echter niet bij aan het in stand houden van gezonde hart en bloedvaten.

Cholesterol krijgen we binnen via de voeding. Maar het overgrote deel wordt gemaakt door onze lever. De hoeveelheid cholesterol die de lever maakt, wordt beïnvloed door onze leefstijl. Bij een ongezonde leefstijl stijgt de hoeveelheid cholesterol. Het cholesterol in het bloed kan worden onderverdeeld in twee verschillende soorten: 'goed' en 'slecht' cholesterol. Er is sprake van een hoog cholesterolgehalte, wanneer er in verhouding teveel slecht cholesterol in het bloed aanwezig is. Verzadigd vet in onze voeding verhoogt de hoeveelheid slecht cholesterol in het bloed. Onverzadigd vet daarentegen vergroot de hoeveelheid goed cholesterol. Bij een hoog cholesterolgehalte wordt daarom aanbevolen zo weinig mogelijk verzadigd vet te eten. Hierdoor stijgt in verhouding automatisch de hoeveelheid onverzadigd vet in de voeding

Er zijn verschillende oorzaken van een verhoogd cholesterolgehalte. Deze zijn:

• Erfelijke aanleg
• Het eten van veel verzadigd vet
• Het eten van veel cholesterolrijke voedingsmiddelen
• Een te hoog lichaamsgewicht
• Andere oorzaken, zoals het gebruik van bepaalde medicijnen

In het bloed komen verschillende soorten cholesterol voor.

• LDL-cholesterol wordt het slechte cholesterol genoemd omdat het kan blijven 'plakken' aan beschadigingen in de wanden van onze bloedvaten. Hierdoor stapelt het LDL-cholesterol zich op waardoor de bloedvaten langzaam dichtslibben. Het bloed kan dan steeds moeilijker door de vaten stromen. Een te hoog LDL-cholesterol is ongunstig voor hart en bloedvaten.
• HDL-cholesterol is het goede cholesterol. Het zorgt er namelijk voor dat het slechte cholesterol wordt weggehaald uit het bloed en wordt vervoerd naar de lever. Hier wordt het slechte cholesterol afgebroken en verlaat het, verpakt in galzuren, het lichaam via de ontlasting. HDL-cholesterol is gunstig voor hart en bloedvaten.

Door middel van een bloedonderzoek kan worden gekeken wat de hoogte van het cholesterolgehalte is. Bij een verhoogd cholesterolgehalte is er sprake van een constante verhoging van de hoeveelheid cholesterol in het bloed. Omdat het cholesterolgehalte nogal kan schommelen, wordt het meestal meerdere malen getest.

Ongeveer 60% van de volwassen Nederlanders heeft een licht verhoogd cholesterolgehalte en 20% van de Nederlanders heeft zelfs een cholesterolgehalte boven de 6,5 mmol/l. Een ongunstig cholesterolgehalte komt vooral voor bij mensen vanaf middelbare leeftijd, vaker bij mannen dan bij vrouwen. Sinds 1997 stijgt het cholesterolgehalte van de Nederlandse bevolking. Het is moeilijk te voorspellen hoe dit zich in de toekomst zal ontwikkelen.

Tot 2006 gold in Nederland de aanbeveling om de inname van cholesterol uit de voeding niet hoger te laten zijn dan 300 mg per dag. Eind 2006 presenteerde de Gezondheidsraad op verzoek van de overheid de nieuwe Richtlijnen Goede Voeding. Hierin is geen richtlijn meer opgenomen voor cholesterol. Uit onderzoek blijkt namelijk dat het huidige consumptieniveau van specifieke cholesterolrijke voedingsmiddelen, zoals eieren, schaal- en schelpdieren en orgaanvlees in Nederland geen relevante bijdrage levert aan een verhoogd cholesterolgehalte. De belangrijkste oorzaak voor een verhoogd cholesterolgehalte is namelijk het eten van veel verzadigd vet. Daarom is besloten dat het bij een verhoogd cholesterolgehalte voldoende is om de hoeveelheid verzadigd vet in de voeding te beperken tot maximaal 10 energieprocent (en%) en de hoeveelheid transvet te beperken tot maximaal 1 en%. Bovendien is een gezonde leefstijl erg belangrijk. Een gezond eetpatroon met veel groente en fruit, twee keer per week (vette) vis, niet roken, een gezond lichaamsgewicht en voldoende beweging dragen allemaal bij aan het zo gezond mogelijk houden van je cholesterolgehalte en daarmee ook je hart en bloedvaten.

Voedingsvezels zijn een groep van verschillende stoffen, die bijna allemaal behoren tot de groep koolhydraten. Deze stoffen hebben allemaal één ding gemeen: het zijn onderdelen van - voornamelijk - planten die niet door het menselijk lichaam kunnen worden verteerd. Voedingsvezels zijn belangrijk voor een goede darmwerking en bevorderen de spijsvertering. Ze leveren geen energie en voedingsstoffen, maar geven wel een verzadigd gevoel. Daarnaast zijn er vezels die een gunstig effect hebben op de bloeddruk en het cholesterolgehalte.

In Nederland geldt de aanbeveling dat iedere volwassene dagelijks ongeveer 30 tot 40 gram voedingsvezels moet eten. In werkelijkheid eet de Nederlandse consument slechts gemiddeld 20-25g per dag en heeft daardoor een structureel tekort aan vezels. Belangrijke bronnen van voedingsvezels zijn (volkoren)brood, aardappelen en groente en fruit.

Voedingsvezels die in water oplossen worden ook wel oplosbare voedingsvezels genoemd. Deze oplosbare voedingsvezels zitten vooral in granen (haver), groente, fruit en peulvruchten. Haver bevat de oplosbare voedingsvezel bèta-glucan. Oplosbare voedingsvezels kunnen verschillende voordelen hebben:

• Gunstige werking op de stoelgang. Bacteriën die in de dikke darm zitten bewerken de voedingsvezels. Hierbij komen stoffen vrij die de darmwerking stimuleren. Zij zorgen ervoor dat de ontlasting soepel en volumineus blijft.
• Prebiotische werking. In de darmen komen goede bacteriën voor, die onder andere bijdragen aan de darmwerking en weerstand. Bepaalde voedingsvezels stimuleren de groei en activiteit van deze bacteriën.
• Een bloedglucose verlagend effect.
• Verhogen het verzadigingsgevoel na de maaltijd. Hierdoor heb je minder snel opnieuw honger. Vezels dragen daardoor bij aan het behouden van een gezond gewicht.
• Houden het cholesterolgehalte in evenwicht. Van de oplosbare voedingsvezel bèta-glucan is aangetoond deze het cholesterol beheerst.

De oplosbare havervezels helpen op natuurlijke wijze het cholesterol te beheersen. Ze zorgen ervoor dat de darmwand minder goed doorlaatbaar is. Hierdoor worden via de dikke darm minder galzuren opnieuw in het lichaam opgenomen. Galzuren bevatten veel cholesterol. Cholesterol is namelijk een bouwstof van de galzuren. Daarnaast verlaat het slechte LDL-cholesterol, verpakt in galzuren, het lichaam. Doordat minder galzuren weer in het lichaam worden opgenomen, en daarmee ook minder cholesterol, heeft het lichaam meer cholesterol uit het bloed nodig om nieuwe galzuren te vormen. Dit cholesterol is daardoor niet meer beschikbaar voor de productie van LDL-cholesterol door de lever. Hierdoor daalt de hoeveelheid LDL-cholesterol in het bloed.

Oplosbare havervezels: Bewezen cholesterolverlagende werking